Schron dla pociągu sztabowego we wsi Stępina
Opublikowane według Henryk Sikora · 5 Czerwiec 2025
W bieżącym roku, w którym obchodzimy 45. Rocznicę powstania NSZZ „Solidarność” Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej (SZIK) w ramach prowadzonej przez nas „polityki historycznej” chce pokazać kilka nieznanych miejsc i wydarzeń historycznych związanych z koleją.Jednym z nich jest naziemny schron kolejowy wybudowany we wsi Stępina w województwie podkarpackim. Kompleks został zbudowany w okresie II wojny światowej, w latach 1940–1941. W jego skład wchodziło kilkadziesiąt obiektów o różnym przeznaczeniu (bocznica kolejowa, bunkry bojowe chroniące schron, wartownie, budynki zaplecza technicznego, itp.). Kilkukilometrowy tor został tutaj specjalnie doprowadzony od linii kolejowej Rzeszów – Jasło.
Tunel w Stępinie ma długość blisko 400 m. Jego żelbetowe ściany mają grubość ok. 3 metrów. Jego cechą charakterystyczną jest lekko łukowaty kształt, utrudniający bezpośrednie trafienie bombą lotniczą. Ściany opadają na boki po skosie, co w razie bombardowania miało powodować ześlizgiwanie się pocisków. Doskonale ukryty w mało zaludnionym terenie, pomiędzy wzgórzami schron (był także nakryty siatką maskującą) został wybudowany dla pociągów sztabowych, z których kierowano działania wojenne. Był także przygotowany z myślą o ataku Niemiec na ZSRR (stąd Podkarpacie).
Wchodził on w skład kwatery głównej Hitlera „Anlage Süd” i był jednym z trzech na ziemiach polskich naziemnych schronów kolejowych. W dniach 27–28 sierpnia 1941 r. na terenie kwatery w Stępinie doszło do spotkania Hitlera z Benitem Mussolinim (premier Włoch, faszysta). To właśnie w tym tunelu schronowym zatrzymał się wówczas pociąg sztabowy Hitlera. Tunel nigdy nie był ostrzelany, a Niemcy przed zbliżającym się frontem w 1944 r. opuścili kwaterę.
Jedną z ciekawostek, a zarazem tajemnic tego miejsca, jest fakt, że budowa kompleksu wraz ze schronem kosztowała Niemców więcej niż słynna i znana z rozmachu kwatera Hitlera „Wilczy szaniec”. Czym to było spowodowane?
W dniu 5 czerwca 2025 r. przedstawiciele SZIK, wspólnie z opiekunem obiektu panem Maciejem, zwiedzili ten kolejowy zabytek.
Wszystkich zainteresowanych opisywaną tematyką odsyłam na stronę internetową www.schronkolejowy.pl