PIP potwierdziła, że monitoring w PLK prowadzony jest w sposób ciągły
Opublikowane według Henryk Sikora · 9 Czerwiec 2026
Ubiegłoroczne zmiany wdrożone przez PLK dotyczące ewidencjonowania czasu pracy przy monitorach ekranowych i wypłat dodatku za pracę w warunkach uciążliwych spowodowały, że Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” wniosła skargę do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w Warszawie.Zakwestionowaliśmy zgodność z obowiązującymi przepisami wdrożenie od 1 lipca 2025 r. systemu informatycznego, który naliczał czas pracy przy monitorach ekranowych w wyniku czego pracownicy utracili część swojego dotychczasowego wynagrodzenia, które otrzymywali w postaci dodatku za prace w warunkach uciążliwych.
Do kontroli PIP została wskazana jedna z jednostek organizacyjnych Spółki, tj. Centrum Zarządzania Ruchem Kolejowym w Warszawie. Skarga została przesłana 5 listopada 2025 r, a zakończenie kontroli miało miejsce po ponad sześciu miesiącach. Końcem maja 2026 r. SZIK otrzymała informacje z przeprowadzonej kontroli.
Poniżej zamieszczamy fragmenty odpowiedzi z PIP, która ewidentnie wskazuje, że w świetle obowiązujących przepisów pracodawca mógł wdrożyć system informatyczny zliczający czas pracy przy monitorze ekranowym. Ponadto potwierdza ona zasadność wliczenia dodatku uciążliwego do wynagrodzenia zasadniczego pracownika z wyliczeniem dodatku za pierwsze półrocze 2025 r., a więc gdy jeszcze nie zliczał czasu pracy system informatyczny.
W ten sposób pracownicy otrzymujący dodatek uciążliwy za pracę przy monitorach ekranowych zachowali tę część wynagrodzenia, które zostało wypłacane od stycznia 2026 r. w wynagrodzeniu zasadniczym.
Inspektor PIP napisał:
Podczas kontroli ustalono, że zgodnie z załącznikiem nr 9 do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy (ZUZP) zawartego w dniu 11.01.2005 r. za pracę przy monitorach ekranowych przysługiwał dodatek za pracę w warunkach uciążliwych. Ustalono również, że Protokół nr 16 do ZUZP uchylił załącznik nr 9 i od stycznia 2026 r. on nie obowiązuje. Zgodnie z załącznikiem nr 9 do ZUZP dodatek za warunki uciążliwe był wypłacany za każdą godzinę przepracowaną w tych warunkach i przysługiwał po przepracowaniu na zmianie roboczej minimum 4 godzin. Jednocześnie sposób ewidencjonowania godzin pracy przy monitorze ekranowym nie był określony w ZUZP, ani w Regulaminie Pracy.
Z ustaleń kontroli wynika, że do 30.06.2025 r. czas pracy przy monitorze ekranowym był ewidencjonowany deklaratywnie. Pracownikom zatrudnionym w podstawowym systemie czasu pracy, co do zasady ewidencjonowane było 7 godzin dziennie, zaś pracownikom zatrudnionym w równoważnym systemie czasu pracy 10 godzin dziennie (w Centrum Zarządzania Ruchem Kolejowym).
Od 01.07.2025 r. nastąpiła zmiana sposobu ewidencjonowania czasu pracy przy monitorach ekranowych z papierowej na elektroniczną i miała ona charakter organizacyjny. Zmiana ta nastąpiła we wszystkich jednostkach organizacyjnych PLK (…).
Regulamin pracy został uzgodniony ze związkami zawodowymi działającymi u pracodawcy.
Określono w nim, że pracodawca stosuje monitoring teleinformatyczny, monitoring GPS, monitoring telefonów służbowych, system kontroli dostępu, rejestrację rozmów.
Zgodnie z Regulaminem monitoring teleinformatyczny prowadzony jest w sposób ciągły i obejmuje:
- ruch sieciowy,
- kategoryzację witryn internetowych,
- statystykę odwiedzin stron internetowych,
- korporacyjną pocztę elektroniczną,
- faktyczny czas aktywności (pracy) w systemie informatycznym,
- czas zalogowania i wylogowania w usługach informatycznych,
- korzystanie przez pracowników z oprogramowania dopuszczonego i niedopuszczonego do użytkowania,
- statystykę i treść wydruków wykonanych przez pracownika,
- nagrywanie rozmów przez Service Desk.
Należy podkreślić, że czas pracy pracownika nie jest równoważny z czasem pracy przy monitorach ekranowych. Zgodnie z pismem z Biura Spraw Pracowniczych Głównego Inspektoratu BHP z dnia 07.01.2014 r. oraz pismem w sprawie dodatku za pracę w warunkach uciążliwych dla pracowników wykonujących pracę przy obsłudze monitorów ekranowych w związku ze zmianą sposobu ewidencjonowania do czasu pracy nie wlicza się:
- 5 minutowych przerw przysługujących po każdej godzinie pracy przy monitorze ekranowym, 15 minutowej przerwy w pracy wynikającej z Regulaminu Pracy
oraz czynności takich jak: - uczestniczenie w naradach, spotkaniach, szkoleniach realizowanych również w formie prezentacji, którą uczestnicy obserwują oraz czasu kiedy monitor ekranowy jest włączony, a nie jest wykonywana żadna obsługa monitora ekranowego (…).
Podczas kontroli ustalono również, że system rejestrował aktywność pracowników przy obsłudze urządzeń peryferyjnych, tj. klawiatury i myszy, a po 5 minutach braku aktywności, system przerywał rejestrację czasu pracy przy monitorze ekranowym (…)
W związku z powyższym należy stwierdzić, że skarga jest niezasadna.
Jednocześnie informuję, że inspektor pracy nie ma możliwości regulowania kwestii organizacyjnych u pracodawcy. Ponadto inspektor pracy w toku czynności kontrolnych może się opierać wyłącznie na dokumentach i oświadczeniach przedstawionych przez podmiot kontrolowany.
Jeśli Państwa organizacja związkowa posiada wątpliwości dotyczące np. dokumentów okazanych inspektorowi pracy przez podmiot kontrolowany w czasie czynności kontrolnych, to tylko na drodze sądowej może to wykazać. Sąd ma prawo ocenić wiarygodność oraz moc dopuszczonych dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału. Uprawnień zaś takich nie posiada inspektor pracy.