Obrady Rady SZIK (ZUZP i dialog społeczny na pierwszym planie)

Opublikowane według Andrzej Van-Selow · 2 Wrzesień 2025

W dniu 28.08.2025 r. odbyło się zebranie Rady Sekcji Zawodowej Infrastruktury Kolejowej (SZIK) NSZZ „Solidarność”. Letnie obrady zdominowały tematy dotyczące aktualnej sytuacji w spółce PKP Polskie Linie Kolejowe (PLK). Spotkanie rozpoczęło się od przedstawienia odpowiedzi Ministra Infrastruktury w sprawie reprezentacji pracowników w Radzie Nadzorczej (RN) PLK oraz omówienia postulatów zgłoszonych przez „Solidarność”, będących przedmiotem rozmów ze Spółką w ramach dialogu społecznego.

Druga część posiedzenia poświęcona była propozycjom zmian w Zakładowym Układzie Zbiorowym Pracy (ZUZP), zgłaszanym przez pracodawcę. Nie zabrakło tematyki wynikającej z bieżącej działalności statutowej związku oraz zbliżających się wydarzeń i uroczystości.

Reprezentacja pracowników w RN PLK

Pierwszym punktem porządku obrad było przedstawienie odpowiedzi Ministra Infrastruktury w sprawie reprezentacji pracowników w RN PLK. Dla przypomnienia w czerwcu br. złożono ponad 6 tysięcy podpisów pod pismem skierowanym do Dariusza Klimczaka, Ministra Infrastruktury. Do pisma dołączono protokół przekazania, przygotowany przez Prezydium SZIK, stanowiący załącznik nr 1. W dokumencie poszczególne związki zawodowe tj.: Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność”, Federacja Związków Zawodowych Kolejarzy oraz Związek Zawodowy Dyżurnych Ruchu PKP, domagają się powołania swoich przedstawicieli do RN PLK na nową kadencję.

Dotychczasowa kadencja zakończyła się z chwilą zatwierdzenia sprawozdania finansowego PLK za rok 2024 przez Walne Zgromadzenie Spółki (Właściciela). W tym momencie warto dodać, że jesteśmy jedyną spółką w Grupie PKP bez reprezentacji pracowniczej w RN.

W przekazanym przez ministerstwo dokumencie podkreślony został fakt, że w obecnie obowiązującym Statucie Spółki PLK zapis § 19 ust. 4 i 4a przestał mieć zastosowanie ponieważ udział PKP S.A. w kapitale zakładowym PLK wynosi 16%, co powoduje brak mandatu do wyborów przedstawicieli pracowników do RN PLK. W dalszej części pisma rozważana jest możliwość uczestnictwa przedstawicieli pracowników w bliżej nieokreślonej liczbie (przedmiot dalszych ustaleń) pod warunkiem wprowadzenia stosownych zmian w Statucie Spółki.

Realizacja postulatów „Solidarności”

Kolejnym tematem, który podlegał omówieniu była informacja ze spotkania z Magdaleną Jończyk, dyrektor Biura Spraw Pracowniczych Centrali PLK w ramach prowadzonego dialogu społecznego (23.07.2025 r.). Pierwszy etap dot. notatki z dnia 13.12.2024 r., zamykającej ubiegłoroczny dialog społeczny, w tym trzech postulatów, które w całości w br. zostały zrealizowane:

wzrost dopłaty do ubezpieczenia zdrowotnego realizowanego przez firmę ubezpieczeniową LUXMED z 20 zł na 40 zł dla pracownika w każdym proponowanym pakiecie,
podwyżka stawki godzinowej z 4 zł na 5 zł, dodatek motywacyjny za kierowanie procesem szkolenia zawodowego, to w ramach zmian zasad wynagradzania pracowników za przeprowadzenie szkoleń i egzaminów,
dodatkowa wpłata w wysokości 0,5% wynagrodzenia brutto dla pracowników, którzy są uczestnikami programu PPK i jednocześnie spełniają kryteria stażowe. Łącznie w chwili obecnej pracownicy należący do PPK zamiast 1,5% otrzymają 2%.

Kolejny zakres dotyczył realizacji bieżącego dialogu społecznego ze szczególnym uwzględnieniem postulatów, które mogą liczyć na postęp w miesiącu wrześniu:

zapewnienia pracownikom PKP PLK S.A zdrowych i bezpiecznych warunków pracy w czasie występowania wysokich temperatur, ze szczególnym uwzględnieniem osób wykonujących prace na otwartej przestrzeni. W ramach dyskusji nad tym tematem pracodawca „oczekuje” na konkretne sformalizowane rozwiązania (najlepiej w randze rozporządzenia), które stanowiłyby podstawę do dalszych decyzji. Strona związkowa przekazała pracodawcy pisemne stanowisko Zespołu ds. bhp działającego w SZIK. Dokument ma zostać „przepracowany” przez pracodawcę, a we wrześniu planowane są dalsze rozmowy w tej kwestii,
opracowanie kryteriów określających pracę przy monitorach ekranowych na stanowiskach utworzonych na posterunkach ruchu z uwzględnieniem podziału na monitory główne i dodatkowe. Na chwilę obecną w spółce powołano zespół ds. ergonomii pracy dyżurnego ruchu, którego zadaniem jest m.in. analiza i optymalizacja warunków pracy związanych z użytkowaniem monitorów ekranowych. Jak zapewnił pracodawca, wyniki prac zespołu zostaną przedstawione we wrześniu br.,
wyposażenia zakładów linii kolejowych w symulatory szkoleniowe na stanowiska dyżurnego ruchu i maszynisty. W tym zakresie pracodawca poinformował, że prace nad realizacją tego postulatu są w toku, a we wrześniu zostanie przedstawiony plan określający liczbę oraz rozmieszczenie symulatorów szkoleniowych.

W zakresie innych postulatów można odnieść wrażenie, że pracodawca nadaje im niższy priorytet lub pojawiają się próby przekazania odpowiedzialności za ich realizacji na dyrektorów zakładów.

Gorąca debata nad zmianami w ZUZP

Najważniejszym tematem, który podnosił temperaturę letnich obrad Rady SZIK było omówienie Protokołu dodatkowego nr 16 do ZUZP wraz z wypracowaniem działań kierunkowych przez Radę SZIK oraz upoważnienie Przewodniczącego Międzyzakładowej Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność” (MKK) do podpisania ww. dokumentu. Należy przypomnieć, że procedurę uzgodnienia materii układowej reguluje Uchwała MKK przyjęta w dniu 30 maja 2023 r. (również skład osobowy).

Rozpoczynając omówienie tematu warto zaznaczyć, że prace nad zmianami do ZUZP trwają, a kolejne spotkanie pracodawca zaplanował na dzień 15.09.2025 r. W zakresie tego tematu narosło wiele pytań i nieporozumień. Biorąc pod uwagę wagę tego tematu, takie obawy należy uznać za wyraz daleko idącej ostrożności. Na Radzie SZIK omówiono nw. zmiany:

włączenia wypłacanych dodatków za pracę w warunkach uciążliwych, szkodliwych czy niebezpiecznych do wynagrodzenia zasadniczego,
ustalenia stałych wysokości dodatku funkcyjnego,
wzrostu minimalnych i maksymalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego w poszczególnych kategoriach („widełki”),
skrócenia wymaganego stażu pracy na poszczególnych stanowiskach z 5 do 3 lat,
podwyższenia grupy na kilku stanowiskach,
utworzenia nowych stanowisk, o wyższym poziomie wynagrodzenia od stanowisk podstawowych: „inżynier automatyk”, „toromistrz diagnosta” oraz „instruktor maszynista”.

Uzupełnieniem omawianego zakresu zmian w ZUZP była informacja ze spotkania z pracodawcą w dniu 25 sierpnia 2025 r. Dotyczyła m.in. wysokości wypłacanych dodatków za pracę w warunkach uciążliwych, niebezpiecznych i szkodliwych. Przedstawiono średnie kwoty wypłacanych dodatków z podziałem na branże w Spółce w okresie pierwszego półrocza br.:

administracja to 203,56 zł,
działalność dodatkowa 212,09 zł,
inżynieria ruchu 280,70 zł,
utrzymanie i diagnostyka automatyki i telekomunikacji 387,14 zł,
utrzymanie i diagnostyka drogi kolejowej 352,09 zł,
utrzymanie i diagnostyka energetyki 270,47 zł.

Zostały również zaprezentowane kwoty dodatku funkcyjnego na wszystkich szczeblach. Warto jednak przedstawić zmianę na pierwszym szczeblu, który obejmuje 3149 uprawnionych pracowników. Obecnie wysokość wypłacanego dodatku wynosi 700 zł, natomiast propozycja pracodawcy zakłada wzrost do 750 zł od 1 stycznia 2026 r. (stała kwota, bez dotychczasowego mechanizmu automatycznej zmiany).To tylko kilka przykładów informacji przekazanych przez pracodawcę, które były przedmiotem dyskusji Rady SZIK, podczas której ścierały się argumenty „za” i „przeciw” proponowanym rozwiązaniom. Każde z nich ma swoje zalety i wady, jednak w dobie postępującej cyfryzacji dodatki do wynagrodzeń będą systematycznie ograniczane. Już teraz można zauważyć działania Spółki zmierzające do eliminowania czynników, na podstawie których przyznawane są dodatki, np. poprzez automatyczne zliczanie godzin pracy w warunkach uciążliwych (obsługa elektronicznych monitorów ekranowych). W rezultacie, w administracji, pracownicy otrzymali niższe kwoty dodatków niż przed wprowadzeniem systemu automatycznego naliczania godzin.

Warto też zwrócić uwagę na informacje przekazywane przez PLK - „Włączenie dodatków (szkodliwych, uciążliwych i niebezpiecznych) do wynagrodzenia zasadniczego w całości, pozwoli na uzyskanie średniego wzrostu wynagrodzenia zasadniczego pracownika uprawnionego do tych dodatków o 4,6%. Średni wzrost wynagrodzenia zasadniczego o 4,6% przekłada się na dodatkowe wynagrodzenie średnio: 154 zł miesięcznie, 1848 zł rocznie dla pracownika uprawnionego do ww. dodatków”.

Czy rzeczywiście można to uznać za korzystną propozycję? Musimy jednak uwzględnić postępującą automatyzację i cyfryzację Spółki oraz ciągły proces poprawy warunków pracy do którego dąży pracodawca, a tym samym braku podstawy naliczania dodatków.

Podsumowując letnie dyskusje Rady SZIK można powiedzieć o 100% zgodzie w zakresie dwóch propozycji - wzrost minimalnych i maksymalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego w „widełkach” oraz zmniejszeniu wymaganych lat pracy na stanowiskach awansowych z dotychczasowych 5 na 3 lata (w niektórych grupach). Nad resztą zmian trwają ciągłe dyskusje, które swoją kontynuację znajdą na kolejnym spotkaniu w miesiącu wrześniu.

Ramowy regulamin organizacyjny zakładów

Kolejnym tematem, który został zasygnalizowany był projekt dokumentu pn.: Ramowy Regulamin Organizacyjny PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakładu Linii Kolejowych”, przyjęty przez Zarząd PLK Uchwałą Nr 663/2025 z dnia 12 sierpnia 2025 r. Na podstawie tego dokumentu nastąpią zmiany w regulaminach poszczególnych zakładów linii kolejowych (ZLK), które pomiędzy sobą różnią się zakresem realizowanych zadań. Warto więc zwrócić uwagę na zmiany zapisów, które już w pierwszym czytaniu widać w stosunku do obowiązującego dokumentu z dnia 09 kwietnia 2019 r. (Uchwała Nr 238/2019). Niektóre zapisy zostały wykreślone, a inne o zmienionej treści wprowadzone. Podsumowując na chwilę obecną brak zapisów sugerujących zmianę ilości ZLK.

Bieżąca działalność statutowa „Solidarności”

W tej części obrad został przedstawiony harmonogram wydarzeń, które wpisują się w działalność związku. Bieżący rok to obchody 45. rocznicy powstania NSZZ „Solidarność” To doskonała okazja by nie tylko patrzeć wstecz, ale także wzmacniać wspólnotę związkową. Wychodząc naprzeciw takim potrzebom zorganizowane zostanie wydarzenie poświęcone 20. rocznicy budowy i poświęcenia sztandaru SZIK i 45. rocznicy powstania NSZZ „Solidarność (06.11.2025 r.). Kolejnymi wydarzeniami, które podlegały omówieniu były uroczystości cykliczne w których udział biorą członkowie Rady SZIK wraz z pocztami sztandarowymi np.: w Gdańsku, Szymankowie, Tczewie czy Krakowie (Pielgrzymka Kolejarzy do Łagiewnik).

Zachowując porządek Rada SZIK przyjęła 4 uchwały pozwalające sekcji realizować działania statutowe i prowadzić dalszą działalność w br.

Kończąc obrady przedstawiono stan przygotowań do realizacji projektu trekkingu górskiego w Beskidzie Żywieckim (szczyt Romanka), zaplanowanego na 26-27 września 2025 r.