Ludzie zejdźcie na ziemię!

Opublikowane według Henryk Sikora · 27 Marzec 2025

Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” (SZIK) analizuje proces wdrażania projektu mobilnego zwrotniczego w Zakładach Linii Kolejowych, głównie na podstawie przeprowadzonego pilotażu. Po weryfikacji kilku losowo wybranych lokalizacji gdzie zaplanowano zespoły mobilnych zwrotniczych stwierdziliśmy, że pracownicy nie są w stanie wykonywać nałożonych czynności zgodnie z przepisami i instrukcjami w czasie, w którym zostały one zaplanowane do realizacji.

Dlatego „Solidarność” przekazała w marcu br. pismo do Zarządu PLK z postulatami odnoszącymi do planów Spółki zmiany organizacji pracy zwrotniczego.

Poniżej zamieszczamy jego treść.

Specjalnie przygotowana prezentacja i spotkania z autorami projektu mobilnego zwrotniczego utwierdziły nas, że założenia tego projektu mają braki i wywołują szereg wątpliwości. Należy je szczegółowo przeanalizować biorąc pod uwagę każdy zespół z osobna, włącznie z uwagami wskazującymi na różne czynniki, które mogą wpłynąć na czas niezbędny do wykonania przypisanych zwrotniczemu czynności.

Teoretycznie projekt daje elastyczność organizacji pracy zwrotniczemu wyposażonemu w samochód służbowy. W praktyce jednak musi on wdrażać założone kryteria, które w wielu przypadkach nie przystają do wyznaczonych stacji albo obszaru, na terenie którego ma pracować mobilny zwrotniczy.

Zakłady realizują wyznaczony cel projektu, narzucony przez pomysłodawców nie mając odwagi powiedzieć, że jego zespoły potrzebują innego naliczania czasookresu na wykonanie czynności, z uwagi na warunki techniczno-eksploatacyjne, ukształtowanie terenu, przejazd drogą techniczną, itp.

W związku z powyższym SZIK wnioskuje o przeprowadzenie chronometrażu pracy każdego zespołu zwrotniczego mobilnego przy udziale strony społecznej. Uważamy, że niezbędna jest rewizja projektu i dostosowanie wytycznych do uśrednionych czasów niezbędnych do wykonywania wszystkich czynności w czasie zmiany roboczej.

Domagamy się uwzględnienia uśrednionych czasów na wykonanie poszczególnych czynności będących w zakresie obowiązków zwrotniczego, które przeanalizowaliśmy w terenie, są to przede wszystkim:

polityka samochodowa (przegląd ok. 15 minut),
instruktaż z odpisami (15 minut na każdy punkt),
przerwa śniadaniowa 15 minut lub 30 minut (w zależności od czasu pracy),
realny czas przejazdu liczony ze średnią prędkością 50 km/h (różne rodzaje dróg, m.in. nawierzchnia szutrowa),
średni czas na wykonywanie oględzin jednego rozjazdu 10 minut (naliczony z drogą dojścia i czynnościami, które należy wykonać zgodnie z przepisami i instrukcjami).

Wnioskujemy również o informację:

Czy przewiduje się zmiany przepisów w zakresie ograniczenia zakresu obowiązków zwrotniczego mobilnego jedynie do oględzin, bez konserwacji rozjazdów i usuwania drobnych usterek stwierdzonych podczas oględzin?
Kto będzie dokonywał konserwacji rozjazdów i w jakim składzie osobowym na obszarze działania zwrotniczego mobilnego?
W jaki sposób będzie zagwarantowane bezpieczne ostrzeganie mobilnego zwrotniczego?
Pracownik będzie wykonywał swoje czynności w odległości wielu kilometrów od nastawni, co nie gwarantuje bezpiecznej komunikacji drogą radiową pomiędzy zwrotniczym mobilnym a dyżurnym ruchu. Jakie procedury będą podjęte w tym zakresie, by zapewnić bezpieczne wykonywanie czynności?

Dążymy do poprawy warunków pracy

„Solidarność” nie jest przeciwna zmianom. Wręcz przeciwnie, dążymy do poprawy warunków pracy pracowników na stanowisku zwrotniczego z zagwarantowaniem możliwości dokładnego wykonywania czynności i obowiązków bez presji czasu.

Tyle mówimy o stresie, presji czasu w ramach poprawy bezpieczeństwa. Na posterunkach zamieszczane są plakaty o treści: „śpiesz się powoli”, a jednocześnie Spółka tworzy warunki pracy, które odbiegają od tych sloganów.

Zwracamy uwagę na ważną czynność, jaką są oględziny rozjazdów. Stwierdzamy, że bagatelizuje się i pomniejsza wagę wykonywania czynności zwrotniczego. Wyrażamy obawy, że w Spółce nie do końca istnieje świadomość obowiązków i odpowiedzialności jaka ciąży na tej grupie zawodowej i jak ważną rolę odgrywa to pomocnicze stanowisko w bezpiecznym prowadzeniu ruchu pociągów. To m.in. dzięki tym pracownikom można skutecznie przyczynić się do wykrycia zagrożenia i uniknąć niebezpiecznych sytuacji dla życia i zdrowia użytkowników ruchu kolejowego.

Realizacja projektu mobilnego zwrotniczego opartego na realiach i rzeczywistości (którą mamy w terenie), poprzez rozważne decyzje, to krok w zapewnieniu bezpieczeństwa i efektywności pracy.