Kto ma rację?

Opublikowane według Henryk Sikora · 4 Wrzesień 2025

Od początku tego roku Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” (SZIK) zabiega o właściwą interpretację przez PLK regulacji prawnych uprawniających pracownika do dwóch dni wolnych od pracy po oddaniu krwi pełnej, ale również jej składników, jak płytki krwi czy osocze.

W odpowiedzi na pismo SZIK w tej sprawie Departament Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia odpisał:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o publicznej służbie krwi honorowemu dawcy krwi przysługuje:

zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych w dniu, w którym oddaje krew, oraz w dniu następnym, a także na czas okresowego badania lekarskiego dawców krwi zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art.298¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy,
zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy,
zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi na zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi jednostka organizacyjna publicznej służby krwi,
posiłek regeneracyjny.

Dokumentem poświadczającym powyższe uprawnienia jest zaświadczenie wydane przez regionalne centrum krwiodawstwa.

Z odpowiedzi wynika, że pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika będącego krwiodawcą na czas oznaczony przez stację krwiodawstwa w celu oddania krwi.

W ustawie o publicznej służbie krwi i Kodeksie pracy, prawodawca posługuje się sformułowaniem krew. Jednak wieloletnia praktyka stosowania tych regulacji, jak również wykładania systemowa i celowościowa, wskazują, że uprawnienia honorowych krwiodawców do zwolnienia od pracy dotyczą nie tylko oddawania krwi pełnej ,ale również jej składników, jak płytki krwi czy osocze.

Szersze określenie zawarte w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID·19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw miało na celu jedynie wzmocnienie w trudnym czasie pandemii potrzeby pozyskania osocza od ozdrowieńców. Sformułowanie „krew" czy nawet krew pełna stanowi szerszą z kategorii, w której zawierają się także jej składniki.