Chodzi o pracę, a nie asekurację przez radiotelefon …
Opublikowane według Henryk Sikora · 16 Sierpień 2026
Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność" (SZIK) kilkakrotnie w różnej formie zwracała uwagę na niestosowanie przez PLK zapisów Załącznika nr 14 do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy w sprawie asekuracji i pracy w podwójnej obsadzie („O bezpieczeństwo na torach czynnych” – www. szik-solidarnosc.org.pl). Nawet Rada SZIK w kwietniu 2026 r. przyjęła stanowisko w tej sprawie żądając od PLK przestrzegania zapisów układu (ZUZP).Zdaniem naszego Związku sprawa ważna, bo chodzi o bezpieczeństwo pracowników, głównie wykonujących prace na torach czynnych albo w ich sąsiedztwie przy utrzymaniu i naprawie rozjazdów.
PLK w tej sprawie ma jednak inne zdanie wykorzystując nieprecyzyjne zapisy i narzucając swoją, jednostronną interpretację, a tym samym wypaczając Załącznik nr 14.
Wszystko „rozbija się” o zapis „… do prac, które powinny być wykonywane co najmniej przez dwie osoby – w celu zapewnienia asekuracji, zalicza się …”.
A jak to rozumie PLK opierając się na Głównym Inspektoracie BHP Centrali Spółki?
Zachęcamy do przeczytania odpowiedzi Spółki na ostatnią interwencję SZIK w tej sprawie.
„W Załączniku nr 14 do ZUZP dla Pracowników PLK znajduje się wykaz prac wykonywanych przez co najmniej dwie osoby - w celu zapewnienia asekuracji, natomiast nie określa on sposobu asekuracji.
Określając sposób asekuracji Spółka kieruje się interpretacją Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej dotyczącej art. 225 § 1 Kodeksu pracy z dnia 5 października 2011 r. W interpretacji tej podkreślono, że pracownik asekurujący nie zawsze musi znajdować się w bezpośrednim sąsiedztwie pracownika asekurowanego, a dla spełnienia wymagań asekuracji wystarczające może być zapewnienie kontaktu wzrokowego lub słuchowego, umożliwiającego szybkie ostrzeżenie o zagrożeniu oraz udzielenie pomocy.
Wskazano również na możliwość stosowania rozwiązań organizacyjnych ograniczających bezpośrednią bliskość pracowników. Obowiązek zapewnienia asekuracji ma charakter funkcjonalny i nie jest związany z jednym, sztywnym sposobem jej realizacji, lecz powinien być każdorazowo dostosowany do rodzaju wykonywanych prac oraz warunków ich wykonywania.
Powyższe podejście znajduje odzwierciedlenie w Instrukcji o sporządzaniu regulaminów technicznych lr-3, w szczególności w § 48, który przewiduje opracowywanie dla każdego okręgu nastawczego i rejonu manewrowego szczegółowych zasad bezpieczeństwa pracy, obejmujących m.in. określenie dróg dojścia, organizację pracy na torach i rozjazdach, sposoby porozumiewania się pracowników i powiadamiania o nadjeżdżającym taborze oraz procedury postępowania w sytuacjach zagrożenia, w tym w przypadku utraty łączności. Regulacje te wskazują również na konieczność stosowania środków komunikacji (w szczególności łączności radiowej) jako narzędzia zapewnienia bezpieczeństwa pracowników wykonujących czynności w torach czynnych (… a, przypadkiem to nie jest dodawanie następnych obowiązków dyżurnemu ruchu? – autor).
Dodatkowo postanowienia Instrukcji dla pracowników posterunków nastawczych lr-2, w szczególności § 23, przewidują, iż prowadzenie robót wymaga każdorazowo uzyskania zezwolenia dyżurnego ruchu. Jednocześnie, zgodnie z § 38 ust. 8, pracownicy posterunku nastawczego powinni powiadamiać zatrudnionych na torach pracowników o zbliżającym się pociągu ustalonym sygnałem.
Ponadto, należy wskazać, iż postanowienia Instrukcji o zapewnieniu sprawności kolei w zimie lr-17, w szczególności Załącznika nr 3 „Wytyczne bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót zimowych", przewidują formy organizacji, nadzoru i asekuracji przy wykonywaniu robót zimowych. Zgodnie z częścią I ust. 2 roboty zimowe powinny być wykonywane pod bezpośrednim nadzorem kierującego robotami. Jednocześnie część V ust. 1 ww. załącznika reguluje okoliczności i obowiązki jakie muszą być spełnione w przypadku niewyznaczenia kierującego robotami w danym rejonie nastawczym”.