„Solidarność” domaga się bezpiecznej pracy
Opublikowane według Henryk Sikora · 13 Kwiecień 2026
W grudniu ubiegłego roku Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” otrzymała z PLK do zaopiniowania projekty zmian drogowych instrukcji służbowych, które istotnie zmniejszają częstotliwość oględzin rozjazdów i zmieniają sposób diagnozowania torów nowych instrukcji („Warunki techniczne utrzymania nawierzchni na liniach kolejowych ld-1”, w tym wdrożenia „Modułu D2 - Diagnostyka - dozorowanie" oraz „Modułu D3 - Diagnostyka - ocena stanu i kategoria użytkowania”).Związek wyraził w tej sprawie negatywną opinię. Równocześnie SZIK wystąpiła do Zarządu PLK, Ministerstwa Infrastruktury i Urzędu Transportu Kolejowego (UTK) z pismami, w których związek przekazał swoje uwagi, wskazując zagrożenie zmniejszenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego i w konsekwencji zwiększenia ryzyka wypadków.
Ostatnie wystąpienie „Solidarność” do UTK z 24 marca 2026 r., mówiło o naszym stanowisku z marcowego zebrania delegatów SZIK dotyczącym podwyższenia standardów oraz doskonalenia procedur obowiązujących w PLK, mających wpływ na poziom bezpieczeństwa ruchu kolejowego.
W tej sprawie otrzymaliśmy pismo od Ignacego Góry, prezesa UTK będące odpowiedzią na stanowisko związku. Poniżej zamieszczamy jego fragmenty.
(...) W piśmie SZIK wskazano na szereg czynników mogących wpływać na poziom bezpieczeństwa, w tym w szczególności zwiększenie obciążenia pracą dyżurnych ruchu, ograniczanie obsad na stanowiskach związanych z prowadzeniem ruchu oraz utrzymaniem infrastruktury, zmiany w zakresie procedur utrzymaniowych, a także niewłaściwą reakcję na sygnały dotyczące stanu technicznego infrastruktury.
Zagadnienia te znajdują odzwierciedlenie w działaniach nadzorczych Prezesa UTK, w szczególności w zakresie funkcjonowania systemów zarządzania bezpieczeństwem oraz realizacji obowiązków przez zarządcę infrastruktury.
W nawiązaniu do wcześniejszej korespondencji (z SZIK) w sprawie zdarzenia na linii kolejowej nr 8 Warszawa Zachodnia - Kraków Główny oraz prowadzonych czynności kontrolnych, informuję, że ustalenia dokonane w toku tych działań zostały rozszerzone o analizę analogicznych zagadnień na innych odcinkach sieci, w tym na linii kolejowej nr 12 Skierniewice-Łuków. Prowadzone czynności potwierdziły występowanie nieprawidłowości o charakterze systemowym, w szczególności w zakresie organizacji procesów utrzymaniowych, nadzoru nad stanem infrastruktury oraz skuteczności mechanizmów identyfikacji i ograniczania ryzyka.
(...) Ze względu na brak właściwej i terminowej realizacji decyzji ograniczającej ruch kolejowy na linii nr 8, Prezes UTK wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na zarządcę infrastruktury za zwłokę w wykonaniu decyzji. Ponadto wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia naruszeń o charakterze systemowym oraz wydania nakazu ich usunięcia.
Jednocześnie analizie poddano sposób reagowania służb ruchowych na zgłoszenia maszynistów dotyczące potencjalnych zagrożeń bezpieczeństwa. W tym zakresie skierowano do zarządcy infrastruktury wystąpienia obejmujące żądanie przedstawienia szczegółowych informacji dotyczących obowiązujących procedur, zakresu decyzyjności dyżurnych ruchu oraz praktyki ich stosowania, w tym zasad wprowadzania ograniczeń prędkości oraz dokumentowania zgłoszeń. Przedmiotem analizy był również przepływ informacji pomiędzy maszynistą, dyżurnym ruchu oraz służbami technicznymi.
(...) Zespół ds. monitorowania poziomu bezpieczeństwa sektora kolejowego wskazał na powtarzalność uchybień w obszarze nadzoru nad utrzymaniem infrastruktury, niedostateczną spójność stosowania procedur oraz konieczność wzmocnienia odpowiedzialności organizacyjnej i skuteczności mechanizmów zarządzania ryzykiem. Wnioski z posiedzenia są uwzględniane w dalszych działaniach nadzorczych Prezesa UTK.
W odniesieniu do wskazanych w piśmie zmian przepisów wewnętrznych zarządcy infrastruktury, dotyczących m.in. wydłużenia cykli oględzin oraz ograniczenia częstotliwości obchodów torów, informuję, że zagadnienie to zostało objęte analizą w ramach prowadzonych działań nadzorczych. W szczególności weryfikowana jest zgodność przyjętych rozwiązań z wymaganiami bezpieczeństwa oraz ich wpływ na skuteczność identyfikacji i eliminacji zagrożeń w infrastrukturze kolejowej. Ustalenia w tym zakresie wskazują na konieczność zapewnienia właściwej równowagi pomiędzy optymalizacją procesów utrzymaniowych a zachowaniem odpowiedniego poziomu nadzoru nad stanem technicznym infrastruktury.
Odnosząc się do kwestii zatrudnienia oraz poziomu obsad na stanowiskach związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego, należy wskazać, że zagadnienia te pozostają w kompetencji pracodawców. Prezes UTK, w ramach sprawowanego nadzoru, ocenia wpływ przyjętych rozwiązań organizacyjnych na poziom bezpieczeństwa ruchu kolejowego, jednak nie posiada kompetencji do bezpośredniego kształtowania polityki zatrudnienia.
W tym kontekście należy wskazać, że w ramach prowadzonych działań nadzorczych Prezes UTK dokonuje również oceny rozwiązań organizacyjnych i technicznych stosowanych przez zarządcę infrastruktury w obszarze prowadzenia ruchu kolejowego. Przykładowo, w toku czynności sprawdzających dotyczących funkcjonowania Lokalnych Centrów Sterowania (LCS), zidentyfikowano potrzebę doprecyzowania regulacji wewnętrznych w zakresie organizacji pracy oraz wyposażenia stanowisk, co skutkowało kierowaniem do zarządcy wystąpień zobowiązujących do podjęcia działań w tym zakresie.
Jednocześnie ustalono, że ocena obciążenia pracą stanowisk prowadzona jest m.in. w oparciu o chronometraże stanowiskowe, które wykonywane są zasadniczo w sposób doraźny, w szczególności w związku ze zmianami organizacyjnymi lub zakresem powierzonych obowiązków.
W toku czynności zwrócono również uwagę na brak jednolitych regulacji odnoszących się do zasad szacowania obciążenia pracą na posterunkach niewłączonych do LCS.
Ponadto ustalenia wskazały, że obowiązujące rozwiązania nie określają m.in. maksymalnej liczby urządzeń peryferyjnych przypisanych do obsługi przez jednego pracownika, a jednocześnie nie przewiduje się obecnie prowadzenia dodatkowych badań w tym zakresie, co pozostaje istotne z punkt widzenia ergonomii pracy na stanowiskach związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego.
Niezależnie od powyższego, Prezes UTK podejmował również działania polegające na zawiadomieniu właściwych organów nadzoru nad warunkami pracy. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez Państwową Inspekcję Pracy w jednostce zarządcy infrastruktury stwierdzono nieprawidłowości m.in. w zakresie organizacji stanowisk pracy, wyposażenia oraz warunków socjalnych, w tym brak zapewnienia odpowiedniej przestrzeni roboczej, niewłaściwe wyposażenie stanowisk w meble dostosowane do pracy przy monitorach ekranowych oraz nieprawidłowości w organizacji stanowisk pracy.
Mając na uwadze sygnalizowane problemy, kwestie te będą objęte wzmożonym nadzorem Prezesa UTK. Dalsze działania koncentrować się będą na systematycznej ocenie sytuacji oraz podejmowaniu adekwatnych środków w celu zapewnienia właściwego poziomu bezpieczeństwa.